इजरायलको चुनावमा राजनीतिक गतिरोध, नेतान्याहू र विपक्षी दुवैलाई सरकार बनाउन कठिन

2026,28 oct । इजरायलमा सम्पन्न संसदीय निर्वाचनपछि कुनै पनि राजनीतिक गठबन्धनले स्पष्ट बहुमत हासिल गर्न नसक्दा देशमा राजनीतिक गतिरोधको अवस्था सिर्जना भएको छ। प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहू र विपक्षी नेता गादी आइजेनकोट दुवैले नयाँ सरकार गठनका लागि दाबी गरिरहेका छन्। तर, संसद्मा आवश्यक बहुमत जुटाउने बाटो दुवै पक्षका लागि चुनौतीपूर्ण देखिएको छ।

बहुमतका लागि ६१ सिट आवश्यक

इजरायलको संसद् ‘नेसेट’ मा कुल १२० सिट रहेका छन्। सरकार गठन गर्न कम्तीमा ६१ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ। प्रारम्भिक मतगणनाका क्रममा नेतान्याहू नेतृत्वको गठबन्धनले ५५ सिट र आइजेनकोट नेतृत्वको विपक्षी गठबन्धनले ५० सिट प्राप्त गर्ने अनुमान गरिएको थियो। अरब राजनीतिक दलहरूले १५ सिट प्राप्त गर्न सक्ने प्रारम्भिक आकलन गरिएको छ।

यी प्रारम्भिक तथ्यांक भएकाले अन्तिम परिणाममा परिवर्तन हुन सक्ने सम्भावना छ। दुवै मुख्य पक्ष बहुमतभन्दा टाढा देखिएकाले साना दलहरूको समर्थन सरकार गठनका लागि निर्णायक बन्न सक्नेछ।

अरब दलको भूमिका निर्णायक बन्न सक्ने

यस निर्वाचनमा अरब समुदायसँग सम्बन्धित राजनीतिक दलहरूको प्रदर्शनलाई महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। उनीहरूको समर्थन वा संसदीय मतदानमा अपनाउने रणनीतिले नयाँ सरकार गठनको समीकरण बदल्न सक्छ।

तर, नेतान्याहूले अरब दलहरूको समर्थनमा सरकार गठन गर्न नचाहेको संकेत दिएका छन्। विपक्षी गठबन्धनका लागि पनि ती दलसँग सहकार्य गर्नु राजनीतिक चुनौती बनेको छ। यसले सरकार गठनसम्बन्धी वार्ता थप जटिल बनाउन सक्छ।

नेतान्याहूको नेतृत्वमाथि जनमतको परीक्षा

यो निर्वाचन सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासको आक्रमणपछि भएको पहिलो संसदीय निर्वाचन हो। गाजा, लेबनान र इरानसँग सम्बन्धित युद्ध तथा सुरक्षा चुनौती, सरकारको कार्यशैली र नेतान्याहूको नेतृत्व निर्वाचनका प्रमुख विषय बनेका थिए।

नेतान्याहूले आफ्नो सुरक्षा नीतिको बचाउ गर्दै पुनः सरकार गठन गर्ने दाबी गरेका छन्। अर्कोतर्फ, विपक्षी नेता आइजेनकोटले राजनीतिक परिवर्तन र राष्ट्रिय एकताको सन्देश दिएका छन्। निर्वाचनले नेतान्याहूको नेतृत्वप्रति जनताको समर्थन कति छ भन्ने प्रश्नलाई पुनः केन्द्रमा ल्याएको छ।

अब के हुन्छ?

इजरायलका राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले राजनीतिक दलहरूसँग परामर्श गरी सरकार गठन गर्न सक्ने सम्भावना बढी भएको नेतालाई अवसर दिने प्रक्रिया अघि बढाउनेछन्। सम्बन्धित नेताले गठबन्धन निर्माण गरी आवश्यक संसदीय समर्थन जुटाउनुपर्नेछ।

यदि कुनै पनि पक्षले बहुमत जुटाउन सकेन भने लामो समयसम्म कामचलाउ सरकार कायम रहन सक्छ। वार्ता असफल भएमा भविष्यमा अर्को निर्वाचनको सम्भावना पनि रहन्छ।

निष्कर्ष: इजरायलको निर्वाचनले तत्काल स्पष्ट राजनीतिक निकास दिन सकेको छैन। अब नयाँ सरकारको नेतृत्व कसले गर्ने भन्ने कुरा दलहरूबीचको वार्ता, साना दलहरूको समर्थन र अन्तिम मतपरिणाममा निर्भर हुनेछ।